‘Elke god zijn eigen ritme’

Dit verhaal werd geschreven door Simon Knopper

34715663103_35699ae4c4_k-2

Zwarte magie, duisternis, tovenarij, poppetjes en naalden. Als muziekjournalist Leendert van der Valk zijn gehoor in de Mundialklas vraagt wat ze met het woord voodoo associëren, komt direct het stereotiepe beeld naar voren dat we zo goed kennen uit de Hollywoodfilms. Terwijl voodoo, of Voudou, zoals het boek heet dat Van der Valk er over schreef, zoveel meer is dan alleen dat.

Een natuurgeloof dat gericht is op de vier elementen (lucht, water, aarde, vuur). Waarin je de tientallen goden en geesten om raad kan vragen. En waar miljoenen mensen over de hele wereld in geloven. En een religie waar artiesten als Beyoncé, Muddy Waters, Ibeyi en Louis Armstrong zich aantoonbaar door lieten beïnvloeden, zo legt ‘meester’ Van der Valk, rijkelijk gelardeerd met muziekfragmenten, aan het Mundialpubliek uit.

Klopt er dan helemaal niets van dat beeld met die naalden en poppetjes?
“Nou, er zit wel iets van waarheid in, maar het is een heel eenzijdige voorstelling van wat voodoo precies is. Ik heb ze in Haïti wel gezien, poppetjes die met naalden aan een boom werden geprikt. Maar het is slechts de duistere kant van een geloof dat veel meer is dan dat alleen. Het is zelfs waarschijnlijk dat juist die poppetjes uit koloniaal Europa afkomstig zijn, uit de tijd dat er hier heksen op de brandstapel werden gegooid.”

Je reisde voor je zoektocht naar de voodoogoden van het zuiden van de VS, via Haïti en Suriname naar Togo en Benin. Welke plek heeft de meeste indruk gemaakt?
“Haïti, denk ik toch wel. Het was heel lastig om alles voor die reis te regelen. Dat land is nog immer gehuld in chaos, veel mensen zijn daar enkel en alleen bezig de volgende dag te halen. Bovendien was het voor mijn onderzoek een heel relevante plek. Van Haïti wordt wel gezegd dat 70 procent katholiek, 30 procent protestant en 100 procent ‘voodoosi’ is. De rituelen en processies voor de voodoogoden zijn daar het meest manifest.”

Je hebt een boek geschreven over een vrij onbekend geloof, waarbij mensen vaak een wat negatieve associatie hebben. Vind je in Nederland wel een luisterend oor voor je verhaal?
Ja, zeker. Ik word op veel festivals uitgenodigd om te komen vertellen. Vooral de invloed van voodoo op de hedendaagse muziek wekt veel interesse. Bovendien vind ik het als muziekjournalist een hele mooi manier om, met behulp van muziek (van Voudou verscheen ook een soundtrack bij Excelsior Recordings red.) een voor velen onbekend verhaal te vertellen. Op Into the Great Wide Open is een heus voodoodeel ingeruimd in de programmering, bijvoorbeeld. En in september organiseren we een Voodoo Festival in Utrecht. Prachtig dat we daar een voodooband bij uitstek voor hebben gestrikt, de Togo All Stars, die nog nooit buiten Togo hebben opgetreden. Over aandacht dus zeker niet te klagen.”

Verhalen die je misschien ook leuk vindt